Zaman Yolculuğu
xmanberkay
3. Popüler Bilim Köşesi: Zaman Yolculuğu Mümkün mü?
Zaman yolculuğu mümkün mü?
Bilim kurgu filmlerinde sıkça karşılaştığımız zaman yolculuğu fikri, aslında bilimsel olarak tamamen imkânsız değildir, özellikle geleceğe yolculuk açısından. Bu konuda en çok referans verilen kuram, Albert Einstein’ın Görelilik Kuramıdır.
Einstein 1905’te özel görelilik kuramını, 1915’te ise genel görelilik kuramını ortaya koymuştur. Bu teorilere göre zaman, evrensel ve sabit bir kavram değildir. Aksine, gözlemcinin hareketine ve bulunduğu yerin kütleçekimine göre değişebilir.
Bu teorilere göre “zaman”, evrensel ve sabit bir kavram değildir. Aksine;
- Hareket hızına,
- Kütleçekimsel alanın (ağırlık) şiddetine
bağlı olarak değişebilir.
Zaman Genleşmesi (Özel Görelilik)
Özel görelilik kuramına göre, bir nesne ışık hızına yaklaştıkça içinden geçen “zaman”, dışarıdaki bir gözlemciye göre yavaşlar. Bu olaya zaman genleşmesi denir. Pratikte henüz ışık hızına yakın hızlarda yolculuk edemediğimiz için günlük hayatta farkını göremeyiz. Ancak teoride şöyle düşünebiliriz:
İki Kardeş ve Uzay Yolculuğu (İkizler Paradoksu)
Ayşe ve Mehmet adında iki ikiz kardeş olsun. Mehmet, saniyede Dünya’da yaklaşık 80.000 km hız yapan hayali bir uzay aracına biniyor ve birkaç yıl boyunca bu hızla uzayda yolculuk ediyor.
Ayşe ise Dünya’da kalıyor ve normal hayatına devam ediyor. Işık hızının çok altındaki bu hızda bile (örneğin %90 ışık hızı), Mehmet’in zaman akışı, Ayşe’ye göre yavaşlıyor. Yani uzay aracında geçen her bir yıl, Dünya’da geçen birkaç yıla eşit olabiliyor.
Sonuçta Mehmet uzay yolculuğunu bitirip Dünya’ya döndüğünde, aile fotoğraflarına bakarak “Ben 5 yıl uzaydaydım” derken, Ayşe fotoğraflara baktığında aslında “Ben 10 yıl geçti” diyecek, çünkü Ayşe’nin zamanı (% olarak) daha hızlı akmış olacak.
Bu örnek, özel görelilikte “zaman genleşmesi”ni somutlaştırır: Hız arttıkça, hareket eden kişinin zamanı (uzay aracındaki saat) dışarıya göre yavaşlar. Bu da ileriye doğru “mini bir zaman yolculuğu” olarak yorumlanabilir.
Fiziksel olarak zamanda ileri gitmek, Einstein’ın görelilik kuramına göre mümkün olabilir. Işık hızına yaklaşan bir uzay aracında zaman daha yavaş akar. Ancak geçmişe gitmek hâlâ bir bilim kurgu konusu; çünkü mevcut fizik yasaları buna izin vermiyor.
