Kanuni Sultan Süleyman: Cihan padişahı

Osmanlı tarihinin en parlak dönemlerinden birine adını veren Kanuni Sultan Süleyman, yalnızca kazandığı savaşlarla değil, kurduğu düzen, yazdığı kanunlar ve bıraktığı mirasla da “Muhteşem” sıfatını hak eden bir hükümdardı. 46 yıl boyunca Osmanlı tahtında kalan bu büyük padişah, devleti üç kıtaya yayarken, hem içeride hem dışarıda istikrarın mimarı oldu. Ancak onun da ömrü, bir sefer yolunda, tıpkı atalarının bazıları gibi, cephede son bulacaktı.

Kanuni Sultan Süleyman, 1520 yılında tahta geçtiğinde, Osmanlı zaten anadolu’dan balkanlara kadar uzanan büyük bir imparatorluktu. Ama o, bu büyüklüğü yalnızca sınırlarla değil, sistemle, hukukla ve kültürle pekiştirmek istedi. Batı'da Belgrad’dan Viyana kapılarına, Doğu'da İran içlerine, Güney’de Kuzey Afrika’ya kadar uzanan fetihler gerçekleştirdi. Onun döneminde Osmanlı, hem Akdeniz’in hâkimi oldu hem de Avrupa siyasetinde belirleyici bir güç hâline geldi.

Ancak Kanuni’yi asıl eşsiz kılan, kılıcı kadar kalemi de kullanmasıydı. “Kanuni” unvanını, hazırlattığı ve günümüze kadar gelen yasa düzenlemeleri ve fetihlerle aldı. Toplumun her kesimini kapsayan adaletli yasalar sayesinde, hem halkın güvenini kazandı hem de uzun sürecek bir devlet düzeni kurdu. Aynı zamanda “Muhibbi” mahlasıyla şiirler yazan, sanat ve edebiyatı destekleyen bir sultan olarak da tarihe geçti.

Onun son yıllarında, yaşlı bedeni artık ağırlaşsa da zihni hâlâ Osmanlı’nın geleceğiyle meşguldü. 1566 yılında, 72 yaşındayken, bir kez daha sefere çıktı. Hedef, Avusturya üzerindeki Osmanlı etkisini güçlendirmekti. Zigetvar Seferi, onun seferlerden seferlere gittiği hayatının son yolculuğu oldu.

Sefer sırasında hasta olan Kanuni, Osmanlı ordusu Zigetvar Kalesi önündeyken ağırlaştı. 6/7 Eylül gecesi, otağında sessizce hayata gözlerini yumdu. Ölümü, ordunun morali bozulmasın diye bir süre gizlendi. Hatta rivayete göre, sadrazam Sokullu Mehmed Paşa, Kanuni’nin öldüğünü askerlerden saklayarak fetih tamamlanana kadar onun adından emirler vermeye devam etti. Zigetvar Kalesi, birkaç gün sonra Osmanlı tarafından alındı.

Kanuni’nin iç organları Zigetvar’a, bedeni ise İstanbul’a götürüldü. Süleymaniye Camii'nin yanındaki türbesine defnedildi. Ardında, yalnızca geniş topraklar değil, güçlü bir yönetim geleneği, sağlam bir hukuk yapısı ve dünya tarihine damga vuran bir hükümdarlık mirası bıraktı.

Bugün bile adı "adalet", "güç" ve "vizyon" ile birlikte anılan Kanuni Sultan Süleyman, ölümünde bile bir cihan padişahı gibi uğurlandı. Seferde ölen son Osmanlı padişahı olarak, tarih sahnesinden sessizce çekildi. Kanuni döneminde Osmanlı kanun, nizam ve Askeri alanda çok gelişmiş olsa da ekonomik ve sosyokültürel olarak gerilemeye başladığı dönemde tam bu dönemdir.