Bir Milletin uyanışı
5. Kongreler Dönemi
mondros antlaşmasından sonra 1918 ila 1920 yılları aralığında tam 29 kongre yapılmış ve M. Kemal Atatürk bu kongrelerin yalnızca dördüne katılmıştır.
- Kars İslam Şurası
- Birinci Kars Kongresi
- Kars İslam Şurası Büyük Kongresi
- Birinci Ardahan Kongresi
- İkinci Ardahan Kongresi
- Büyük Kars Kongresi
- İzmir Büyük Kongresi
- Birinci Balıkesir Kongresi
- Erzurum Kongresi
- İkinci Balıkesir Kongresi
- Birinci Nazilli Kongresi
- Alaşehir Kongresi
- Muğla Kongresi
- Sivas Kongresi
- Üçüncü Balıkesir Kongresi
- İkinci Nazilli Kongresi
- Üçüncü Nazilli Kongresi
- Birinci Edirne Kongresi
- Sivas için Muğla Kongesi
- Dördüncü Balıkesir Kongresi
- İkinci Edirne Kongresi
- Oltu İslam Terakki Fırkası Kongresi
- Beşinci Balıkesir Kongresi
- Lüleburgaz Kongresi
- Üçüncü (Büyük) Edirne Kongresi
- Afyon Kongresi
- Birinci Pozantı Kongresi
- İkinci Pozantı Kongresi
Erzurum Kongresi Önemi
- Bölgesel olarak toplanılmasına göre aldığı kararlar ile ulusaldır.
- Türk Kurtuluş Savaşını yönetme yetkisi Mustafa Kemal‘e verilmiştir.
- Misak-ı Milli sınırları ilk kez ortaya konulmuştur.
- Yeni bir devlet kurma fikri kesinlik kazanılmıştır.
- manda sistemi ilk kez resmi olarak reddedilmiştir
- Sadece doğu Anadolu için ilk temsili hükümet görev üstlenmiştir.
Sivas Kongresi Önemi
- Misak-ı Milli sınırları belirlenmiştir.
- Heyet-i temsiliye bütün vatanı temsil eder hale gelmiştir.
- Milli birlik ve beraberlik sağlanmıştır.
- Ulusal örgütlenme bütün vatanı kapsar hale gelmiştir.
- Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.
- M. Kemal lider olarak belirlenmiştir.
- Erzurum Kongresi kararları ulusallaştırılmıştır.
- Mondros Mütarekesi reddedilmiştir.
- Tam bağımsızlık ve milli egemenlik esastır.
- Mandacılık kesin olarak reddedilmiştir.
- Kuvay-ı Milliye cepheleri arasında kumanda birliği sağlanmıştır.
Sivas Kongresi’nden sonra Mustafa Kemal Paşa’nın amacı, en kısa zamanda Anadolu’da millet temsilcilerinden oluşan bir meclis toplamak ve bu meclisin kuracağı hükümet ile milli mücadeleyi bir merkezden yönetmek idi. Nitekim bu büyük işi gerçekleştirmek üzere Sivas Kongresi’nden sonra da Temsil Heyeti Başkanı olarak millî teşkilâtın kuvvetlenmesi yolunda bütün engelleri aşarak azimle çalıştı. Ve nihayet 23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı.
Sevr Antlaşmasından Lozan'a giden süreç
Osmanlı hükümeti ve padişah bir heyet gönderip kendi koltuklarını korumak için fransa’da sevr şehrinde 10 Ağustos 1920 tarihinde sevr antlaşmasını imzalamıştır. imzalanan bu antlaşma ile Osmanlı boğazlar ve azınlıklar konusu başta olmak üzere ağır yaptırımlara maruz bırakılmış ve Türkler Ankara ve çevresi kadar dar bir alana sıkıştırılmıştır.
M. Kemal Atatürk ve Ankara hükümeti TBMM aracılığı ile bu antlaşmayı ve antlaşmayı kabul edenleri kayle almamış ve kurtuluş mücadelesine devam etmiştir.
TBMM Hükûmeti'nin Yunan kuvvetlerine karşı elde ettiği zaferlerin ardından Mudanya Ateşkes antlaşması'nın imzalanmasından sonra İtilaf devletleri 28 Ekim 1922'de TBMM Hükûmeti'ni Lozan'da toplanacak olan barış konferansına davet ettiler. ancak aynı zamanda İstanbul hükümetini de çağırarak sevr antlaşmasını dayatmaya çalışmışlar ancak başaramamışlardır. uzun süren görüşmeler ve cephelerden sonra 24 Temmuz 1923 yılında imzalanan Lozan Antlaşması ile sevr ve hükümleri yok sayılmış ve Cumhuriyetimizin ve devletimizin tapusu elimize geçmiştir.

